Diagnostyka układu moczowego

Diagnostyka układu moczowego

obejmuje rozpoznawanie chorób nerek, moczowodów, pęcherza moczowego i cewki moczowej u psów oraz kotów. Zaburzenia ze strony układu moczowego mogą mieć charakter zapalny, infekcyjny, metaboliczny, nowotworowy lub wrodzony. Nieleczone choroby układu moczowego mogą prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.

Szybka i precyzyjna diagnostyka ma kluczowe znaczenie w ustaleniu przyczyny problemu i wdrożeniu skutecznego leczenia. Ma to szczególne znaczenie w przypadkach np. utrudnionego oddawania lub zatrzymania moczu. Są to stany nagłe wymagające natychmiastowej interwencji.

Objawy wymagające pilnej diagnostyki

Do najczęstszych objawów chorób układu moczowego należą:

• częste oddawanie moczu,
• bolesność podczas mikcji,
• oddawanie moczu w małych ilościach,
• całkowity brak oddawania moczu,
• obecność krwi w moczu (krwiomocz),
• wylizywanie okolicy krocza

U kotów szczególnie niebezpieczny jest Syndrom Urologiczny Kotów (SUK), który może prowadzić do niedrożności cewki moczowej i stanowić zagrożenie życia.

Najczęstsze choroby układu moczowego

W diagnostyce różnicowej uwzględniamy m.in.:

Zapalenie pęcherza
Może mieć podłoże infekcyjne lub idiopatyczne (szczególnie u kotów).

Infekcje układu moczowego
Wymagają potwierdzenia badaniem bakteriologicznym.

Kamica pęcherza i kamienie nerkowe
Obecność złogów mineralnych prowadzących do podrażnienia i niedrożności dróg moczowych.

Syndrom urologiczny kotów (SUK)
Zespół objawów obejmujący zapalenie pęcherza najczęściej z obecnością kryształów co niesie za sobą ryzyko niedrożności cewki.

Ektopia moczowodu
Wrodzona wada polegająca na nieprawidłowym ujściu moczowodu.

Nowotwory układu moczowego
Zmiany rozrostowe w obrębie nerek, pęcherza lub cewki moczowej.

Badanie kliniczne i wywiad

Podstawą jest ocena ogólnego stanu pacjenta, palpacyjne badanie jamy brzusznej oraz analiza charakteru oddawanego moczu.

Badanie moczu

Badanie moczu obejmuje:

• badanie podstawowe, w tym ocenę ciężaru właściwego, pH moczu, obecność białka, glukozy
• badanie osadu moczu – szczegółowa ocena mikroskopowa, m.in obecność kryształów, leukocytów, erytrocytów, bakterii
• posiew moczu

Posiew moczu wykonywany jest w przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej, pozwala dobrać celowaną antybiotykoterapię.

Badania laboratoryjne krwi

Pozwalają ocenić:

• funkcję nerek (mocznik, kreatynina, SDMA),
• poziom elektrolitów,
• ogólnoustrojowy stan zapalny.

Diagnostyka obrazowa

USG
Umożliwia ocenę nerek, pęcherza moczowego oraz obecności złogów, guzów lub zmian w ścianie pęcherza.

RTG jamy brzusznej
Pozwala wykryć niektóre typy kamieni moczowych.

Tomografia komputerowa (TK)
Stosowana w diagnostyce wad wrodzonych (np. ektopii moczowodu) oraz zmian nowotworowych.

Rezonans magnetyczny (MRI)
W wybranych przypadkach wykorzystywany do szczegółowej oceny struktur miednicy i dróg moczowych.

Endoskopia układu moczowego

Endoskopia umożliwia bezpośrednią ocenę wnętrza pęcherza i cewki moczowej.

Cystoskopia sztywna
Wykorzystywana głównie u suk i kotek.

Cystoskopia giętka
Umożliwia ocenę dróg moczowych u samców oraz wykonywanie procedur zabiegowych.

Cystoskopia pozwala na:

• ocenę zmian zapalnych i nowotworowych,
• pobranie wycinków do badania histopatologicznego,
• usuwanie drobnych złogów.

Procedury interwencyjne

W stanach nagłych konieczne może być:

Cewnikowanie
W celu odbarczenia pęcherza i przywrócenia drożności.

Udrażnianie układu moczowego
W przypadku niedrożności cewki moczowej.

Badanie kamieni nerkowych i pęcherzowych

Usunięte złogi mogą zostać poddane analizie laboratoryjnej w celu określenia ich składu mineralnego. Pozwala to wdrożyć odpowiednią dietę i zapobiec nawrotom.