Wścieklizna jest chorobą przeważnie śmiertelną, wywołaną przez wirus Rabies virus (RABV).

Istnieje 7 biotypów wścieklizny – wirusy biotypu pierwszego są główną przyczyną zakażeń zwierząt lądowych, pozostałe biotypy atakują głównie nietoperze. Jednak dla człowieka groźne są wszystkie biotypy.

Chorobą można zarazić się przez bezpośredni kontakt w wyniku pokąsania, oślinienia lub zanieczyszczenia uszkodzonej skóry (w przypadku, gdy do rany dostanie się ślina chorego zwierzęcia, lub gdy jego ślina przeniesiona zostaje do organizmu przez naturalne otwory ciała – nos, oczy lub uszkodzoną powłokę skórną). W warunkach laboratoryjnych możliwe jest także zakażenie drogą wziewną, przezspojówkową lub przezśluzówkową. Wirus może długo przetrwać w warunkach niskich temperatur oraz w padlinie, dlatego pod żadnym pozorem nie wolno dotykać niezabezpieczonymi rękoma padłego zwierzęcia.

Do głównej grupy zwierząt przenoszących wirus wścieklizny należą ssaki dziko żyjące (w szczególności lisy, jenoty, borsuki), nietoperze, gryzonie oraz zajęczaki. Do grupy tej zalicza się także psy i koty, jednak ze względu na prowadzone szczepienia, ryzyko zakażeń powodowanych tą drogą jest niewielka.

Ryby, ptaki oraz gady są odporne na wściekliznę i nie chorują na nią!

Patogeny, które wnikają w zakażony organizm atakują mięśnie szkieletowe, włókna nerwowe, rdzeń kręgowy i w konsekwencji istotę szarą mózgu. U ludzi wirus przechodzi inkubację w okresie od kilku dni nawet do roku czasu. W tym czasie, jak i później człowiek stanowi także źródło zakażenia dla innych ludzi i zwierząt! W tym czasie pojawiają się objawy ogólne tj. uczucie mrowienia wokół miejsca pokąsania, a także gorączka, ból głowy, nudności, zmęczenie. Następnymi objawami są wymioty, biegunka lub zaparcia, uczucie niepokoju.

Dalsze objawy to: duże pobudzenie ze ślinotokiem, bardzo bolesne skurcze mięśni, wodowstręt, trudności w przełykaniu, dezorientacja, halucynacje. Kolejno pojawia się agresywność, konwulsje, paraliż, niewydolność oddechowa i śmierć.

Niestety, nie ma żadnych testów, które potwierdziłyby zarażenie wirusem u pacjenta. Jedynym sposobem jest więc sprawdzenie, czy zwierzę było chore. Możemy to zrobić na dwa sposoby – zrobić pośmiertne badanie mózgu zwierzęcia lub (w większości przypadków) przeprowadzić 15 dniową obserwację zwierzęcia.

Co daje obserwacja?

Aby zwierzę zaraziło człowieka musi mieć w ślinie wirus wścieklizny. Jeżeli jest on obecny (objaw ostatniego stadium choroby), zwierzę padnie do 10 – 12 dnia obserwacji. Jeżeli przeżyje, można uznać, że nie posiadało wirusa w ślinie i tym samym nie zaraziło człowieka.

Kto przeprowadza obserwację?

Obserwację psa w kierunku wścieklizny prowadzi powiatowy lekarz weterynarii lub wyznaczony przez niego inny lekarz weterynarii, a informacja o prowadzonej obserwacji przekazana zostaje do powiatowego inspektora sanitarnego.

Po incydencie pokąsania, skaleczenia lub poślinienia człowieka przez psa, właściciel zwierzęcia zobowiązany jest tego samego dnia udać się z nim do powiatowego lekarza weterynarii. Tam pies zostaje zbadany, zakłada się protokół obserwacji, a właściciel pouczany jest o wdrożonym postępowaniu. Od tego momentu pies powinien być trzymany na uwięzi, w zamkniętym pomieszczeniu (np. garażu lub piwnicy). W przypadku zachorowania, zaginięcia lub padnięcia psa, należy ten fakt zgłosić natychmiast do lecznicy. Lekarz weterynarii ustala także (w okresie 15 dni) terminy kolejnych 3 wizyt w lecznicy, w celu zbadania psa. Podczas ostatniej wizyty i wykluczeniu u psa wścieklizny, zwierzę zostaje zaszczepione, a właściciel otrzymuje oświadczenie o stanie zdrowia pupila oraz świadectwo szczepienia.

Kiedy więc nasz pies ugryzie sąsiada, a szczepienie przeciwko wściekliźnie było u niego wykonane np. 2 lata wcześniej NIE OZNACZA konieczności uśpienia zwierzęcia.

Należy również pamiętać, iż naruszenie zasad obowiązkowego szczepienia psa przeciw wściekliźnie, stanowi wykroczenie i podlega karze grzywny w formie mandatu wystawianego przez policję lub straż miejską (mandat w wysokości do 200zł). Prowadzenie obserwacji to koszt ok. 80-100zł, więc jeżeli zapomnieliśmy o szczepieniu naszego pupila należy zgłosić się do lekarza weterynarii i poddać psa szczepieniu (30zł). Nasze wydatki i stres zostaną więc ograniczone do minimum !!! Nawet jeżeli pies nie był dawno szczepiony, wystarczy przeprowadzić jego jednorazowe badanie i poddać szczepieniu. Nie wstydźmy się przyznać do zaniedbania tego procederu.

TROCHĘ HISTORII:

1927 r – pierwsze polskie rozporządzenie o zwalczaniu chorób zakaźnych. 1948 r – rozporządzenie w spr. ochronnego szczepienia psów przeciw wściekliźnie ( w woj. gdańskim i powiecie warszawskim).

W roku 1949 na terenie Polski stwierdzono 3682 przypadki wścieklizny u zwierząt. Wdrożono więc obowiązek szczepienia w całej Polsce, a w 1955 r stwierdzono już tylko 65 przypadków wścieklizny! Zwierzęta musiały być raz do roku doprowadzane do miejsc szczepień, trzymane na smyczy oraz powinny mieć „bezpieczne kagańce”. Terminy, miejsce oraz porządek szczepień były ustalane dla poszczególnych gmin przez władze ogólne.

Zwierzęta nie poddane w wyznaczonym terminie szczepieniu zostawało zgładzone, bez uzasadnienia przyczyny i bez badania. Opłata za wykonywanie szczepienia wynosiła 100 – 300zł, z czego lekarz otrzymywał 50zł za „usługę” a reszta przekazywana była do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego. Właściciele zwierząt otrzymywali świadectwo szczepienia, na którym znajdował się opis właściciela oraz szczegółowy opis psa, natomiast fakt zaszczepienia zwierzęcia odnotowywany był w „rejestrze psów zaszczepionych przeciwko wściekliźnie”.

OBECNIE:

W dniu 11.03.2004 r ukazała się Ustawa o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym mowa o obowiązkowym szczepieniu przeciwko wściekliźnie psów oraz lisów wolnożyjących.

Szczepienie lisów odbywa się przy użyciu szczepionki włożonej do przynęty zjadanej przez lisy. Szczepionka może być rozrzucana z samolotu bądź rozkładana przez osoby upoważnione na terenie lasu i w jego okolicach. Odpowiedzialnym za organizację tego przedsięwzięcia jest wojewódzki lekarz weterynarii.

Głównym docelowym gatunkiem zwierząt poddawanych okresowej immunizacji jest pies (ewentualnie kot – nieobowiązkowo), jako iż bytuje on w środowisku ludzkim oraz jest potencjalnym źródłem zakażenia.

Ustawa określa wzór i sposób prowadzenia rejestru psów poddanych szczepieniu. Określona została także wysokość wynagrodzenia lekarza za wykonanie szczepienia.

Właściciel zwierzęcia na mocy tej ustawy zobowiązany jest do:

  • obowiązku szczepienia psa przeciwko wściekliźnie
  • wykonywanie szczepień pupila nie rzadziej niż co 12 miesięcy
  • wykonanie pierwszego szczepienia psa do 4 miesiąca jego życia
  • doprowadzenie zdrowego psa do lekarza weterynarii lub wezwanie wizyty domowej
  • przechowywania świadectwa szczepienia do następnego szczepienia. W przypadku zagubienia świadectwa należy udać się do lekarza, który je wystawił i poprosić o duplikat.

Ustawodawca nie robi wyjątków kiedy właściciel (lub tymczasowy jego opiekun) nie ma możliwości udania się do lecznicy lub nie jest w stanie za nie zapłacić.

Pamiętaj więc o corocznym szczepieniu swojego pupila!

Może Ci to oszczędzić niepotrzebnego stresu i kłopotów.

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułProgram szczepienia fretek
Następny artykułOkulistyka